تبلیغات
پیام نسیم - دو آواز از آلبوم دیلمان-استاد شجریان

به نام خدا

حاشا که من به موسم گل ترک می کنم/من لاف عقل می‌زنم این کار کی کنم

مطرب کجاست تا همه محصول زهد و علم/در کار چنگ و بربط و آواز نی کنم

از قیل و قال مدرسه حالی دلم گرفت/یک چند نیز خدمت معشوق و می کنم

(حافــــــــــــــــــــــــــــــــــــــظ)

مدتهاست فرصت نکردم که کلامی از ادبیات وموسیقی بنویسم و الآن که کارها کمی سبک تر شده است تصمیم گرفتم به این کاربپردازم.

مطلبی که انتخاب کردم از آلبوم «دیلمان» اجرای خسرو آواز ایران زمین، استاد محمدرضا شجریان است که آوازش دری است به دنیای به قول خودشان فراتر از فرازستان معنا.

ادامه مطلب را کلیک کنید.

ناگفته پیداست که بنده تخصصی درادبیات وموسیقی ندارم وآن چه می نویسم ارتباطات وعشق خودم به این دو هنر گران سنگ والبته وابستگی روحی به سعدی موسیقی ایران، روح حافظ، استاد محمدرضا شجریان است.

این آلبوم توسط مؤسسه «کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان» منتشر شده است.

دیلمان نام یکی از گوشه های آواز دشتی است

سعی کردم دو آواز ناب ویک چهار مضراب را ازاین آلبوم به دوستان معرفی کنم که البته آلبوم کامل آن را اگر در دسترس ندارید می توانید ازراه قانونی تهیه فرمایید وفعلا این سه قطعه رابرای دانلود قرار می دهم ولی باکیفیت نسبتا پایین.

آواز نخست برروی یک مثنوی از جناب امیرهوشنگ ابتهاج(م.ا.سایه) است. می دانیم که «سایه» شاید درغزل، درقرون گذشته هماوردی نداشته است والبته این مثنوی هم تنه به مثنوی بزرگان آسمان ادب ایران می زند:

من همان نایم که گر خوش بشنوی/شرح دردم با تو گوید مثنوی

یک نفس دردم ، هزار آواز بین !/ روح را شیدایی پرواز بین

من همان جامم که گفت آن غمگسار /با دل خونین ، لب خندان بیار

من خمش کردم خروش چنگ را /گر چه صد زخم است این دلتنگ را

من همان عشقم که در فرهاد بود /او نمی دانست و خود را می ستود

من همی کندم - نه تیشه  - کوه را /عشق ، شیرین می کند اندوه را

در رخ لیلی نمودم خویش را /سوختم مجنون خود اندیش را

می گِرِستم در دلش با درد دوست /او گمان می کرد اشک ِ چشم ِ اوست 

 

آواز دوم برروی این غزل زیبای خواجه اهل راز، لسان الغیب حافظ شیرازی است.

بازآی و دل تنگ مرا مونس جان باش/وین سوخته را محرم اسرار نهان باش

زان باده که در میکده عشق فروشند/ما را دو سه ساغر بده و گو رمضان باش

در خرقه چو آتش زدی ای عارف سالک/جهدی کن و سرحلقه رندان جهان باش

دلدار که گفتا به توام دل نگران است/گو می‌رسم اینک به سلامت نگران باش

خون شد دلم از حسرت آن لعل روان بخش/ای درج محبت به همان مهر و نشان باش

تا بر دلش از غصه غباری ننشیند/ای سیل سرشک از عقب نامه روان باش

حافظ که هوس می‌کندش جام جهان بین/گو در نظر آصف جمشید مکان باش

درچندبیت این غزل زیبا، نکات نابی وجود دارد که بدنیست به آن توجه شو:

باده ای که درمیکده عشق می فروشند قطعا از نوع باده مجازی نیست که می توان با توجه به دیگر غزلیات خواجه اهل راز آن راشناخت. به این چند بیت توجه کنیم:

المنة لله که در میکده باز است/زان رو که مرا بر در او روی نیاز است

خم‌ها همه در جوش و خروشند ز مستی/وان می که در آن جاست حقیقت نه مجاز است

از وی همه مستی و غرور است و تکبر/وز ما همه بیچارگی و عجز و نیاز است

دراین ابیات خواجه اشاره ای به نوع می وباده دارند که حقیقی است ومجازنیست ودربیت سوم اشاره به فقر ذاتی انسان دربرابر غنی علی الاطلاق دارد.

یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ (١٥ فاطر)

واین را ازقرآن گرفته است چون:

حافظا در کنج فقر و خلوت شب‌های تار/تا بود وردت دعا و درس قرآن غم مخور

یا:

زحافظان جهان کس چوبنده جمع نکرد/لطایف حکمی بانکات قرآنی

یا:

صبح خیزی و سلامت طلبی چون حافظ/هر چه کردم همه از دولت قرآن کردم

در بیت:

دلدار که گفتا به توام دل نگران است/گو می‌رسم اینک به سلامت نگران باش

به زیبایی ازایهام استفاده نموده است والبته صنایع ادبی دیگری نیز دارد. کلمه «نگران»، دردومعنا به کاررفته است در مصرع اول نگران به معنی حالت نگرانی واضطراب ونیز در معنی قید حالت به کار رفته است وهردومعنا درست است ودر مصرع دوم به معنی قید حالت یعنی نگاه کننده به کاررفته است.

دربیت:

تا بر دلش از غصه غباری ننشیند/ای سیل سرشک از عقب نامه «روان» باش

کلمه «روان» باز هم ایهام دارد واین ایهام، به زیبایی بیت افزوده است. «روان» درمعنی نخست به معنی جاری گرفته می شود یعنی ای سیل اشک برای این که غبار غصه بردلش ننشیند درعقب نامه جاری باش تا غبار رابشویی ودر معنی دوم به معنی حرکت کننده ورونده است یعنی ای سیل اشک تو همراه نامه باش وباآن حرکت کن.

خب مثل این که زیاد وارد مباحثی شدم که تخصص بنده نیست ومطلب طولانی شد.

دانلود آواز برمثنوی سایه

دانلود آواز بر غزل خواجه

دانلود چهار مضراب

 




طبقه بندی: ادبیات وموسیقی وسینما،
برچسب ها: استادشجریان، دیلمان، سایه، موسیقی، آلبوم دیلمان،

تاریخ : جمعه 4 مرداد 1392 | 01:10 ق.ظ | نویسنده : حجت الله عباسی | نظرات
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.