به نام خدا

دراین پست به طور خلاصه به روش تدریس درس اول از کتاب عربی هفتم(متوسطه نخست) می پردازم

البته تدریسِ نوشتنی قطعا باآن چیزی که درکلاس اتفاق می افتد تفاوت دارد. چون تدریس یک اتفاق ویک موجود زنده است که در زمان ومکان باشرایط انسانی شکل می گیرد.

دراینجا لازم است تأکید کنم که بهترین راه برای تمرکز وتوجه دانش آموزان استفاده از تکنولوژی آموزشی است. استفاده از امکاناتی نظیر ویدئوپروژکشن درکلاس باعث می شود که هم وقت کمتری صرف شود، هم معلم دانش آموزان رابرروی نکته ونقطه دلخواه متمرکز کند، نوشته ها درشت تر دردید دانش آموزباشد، حواس پرتی دانش آموز به حداقل برسد.

سعی نموده ام این روش تدریس حتی الامکان براساس استفاده از ابزارهایی چون دیتا پرژوکتور باشد.

برای دیدن پستی دراین رابطه اینجارا کلیک کنید.

دبیر قبل از هرچیز باید به هدف کلی کتاب توجه داشته باشد وباز هم توجه داشته باشد که اهداف کلی هردرس، در واقع بخشی ازاهداف کلی کتاب می باشد وپرواضح است که می توان اهداف کلی هردرس را اهداف جزئی کتاب نامید(کمی پیچیده شد؟؟؟)

چون قرار دارم یک تدریس تجسم پذیررا انجام دهم ناچارم همه مسائل پیرامون تدریس را درنظر بگیرم.

اهداف کلی کتاب:

1- آموزش حدود393 کلمه پرکاربرد عربی

2- شناخت کلمات درمتن وروخوانی وترجمه صحیح

(تاکید براین که دراین کتاب، هدف ساختن نیست بلکه شناختن است)

ادامه مطلب را کلیک کنید

  اهداف کلی درس اول:

آموختن23کلمه؛

2- ترجمه پنج حکمت از پیامبر اسلام ؛

3- آشنایی با اسم مذکّر و اسم مؤنّث؛

4- آشنایی با ترجمه جمله های دارای اسم های اشاره«هذا  هذه  ذلك  تلک.»

روش های تدریس:

1- روش اکتشافی وشهودی که باعث می شود شوق یادگیری به واسطه کشف و شناخت یک مسأله، دردانش آموز بیشتر شود.

2- روش سقراطی یا روش دیالکتیکی: معلم چیزی رابه دانش آموز تفهیم نمی کند بلکه با استفاده از دانسته های دانش آموز، او را به حل مسأله می رساند.

یادش بخیر استاد ضمیری همیشه این جریان رانقل می کرد که از سقراط پرسیدند: چگونه واز چه کسی به این خوبی فنون معلمی راآموخته ای؟

ایشان پاسخ داد من از مادرم یاد گرفتم. مادر من ماما بود. ماما درخلق نوزاد دخالتی ندارد ونوزاد رابه وجود نمی آورد. بچه در درون زائو وجود دارد و ماما فقط به زائو کمک می کند که بچه را به دنیا بیاورد.

بااین توضیحات وبا این ذهنیت وارد کلاس می شویم. برای ترجمه، این جدول رادرنظر داشته باشیم:

مراحل ترجمه

نقش دانش آموز

نقش معلّم

هدف

مرحلۀ اول

شنیدن

قرائت عبارات  

تقویت مهارت شنیدن

مرحلۀ دوم

خواندن

نظارت و راهنمایی

تقویت مهارت خواندن

مرحلۀ سوم

ترجمۀ عبارات (مقدماتی)

نظارت و راهنمایی

تقویت مهارت ترجمه

مرحلۀ چهارم

ترجمۀ عبارات (نهایی) 

تصحیح و تکمیل

تقویت مهارت درک وفهم

مرحلۀ پنجم

مصداق یابی

تصحیح و تکمیل

تقویت مهارت کاربرد(بیان مصداقی از کاربرد عبارت)

همان گونه که ملاحظه می فرمایید ، دانش آموز درهمه مراحل نقش اساسی را دارد ومعلم (به جز مرحله اول) نقش هدایتگر فعال را دارد.

بخش اول هردرس به «المعجم=واژه نامه» اختصاص دارد.

روش تدریس  بخش «المعجم=واژه نامه»:

سعی کنید پاورپویینت هایی که برای هردرس تهیه کرده ام وبرروی همین وبلاگ هست،راببینید

1- متن المعجم رابدون ترجمه برروی برد یاتابلو قرار می دهیم و از روی لغات روخوانی می کنیم تادانش آموزان هم همراهی کنند وروان خوانی لغات رایادبگیرند.

چرا بدون ترجمه؟

تا تمرکز دانش آموزان فقط برروی لغات باشد.

ازچندنفر(به ترتیب ازقوی به طرف ضعیف) می خواهیم که واژه ها را بخوانند.

2- برای چنددقیقه(حدودا 2دقیقه) متن رابرروی تابلو نگه می داریم و ازدانش آموزان می خواهیم که فقط به آنها نگاه کنند ودر دلشان آن رابخوانند.

3- باکلیک برروی ترجمه، آن را وارد می کنیم وترجمه ها را برایشان می خوانیم.

- مشخص کردن مترادف ومتضاد بااین روش: اگر به لغاتی رسیدیم که به نوعی با هم ارتباط دارند مثلا متضاد،مترادف یا هم خانواده هستند، ازدانش آموزی می خواهیم که برایمان مشخص کند که مثلا این کلمه با کدام کلمه دیگر، ارتباط دارد.

مثلا در درس سوم کلمه «صداقة» را درستون دوم می خوانند ومااز آن عبور می کنیم ووقتی به کلمه «عداوة» درستون سوم رسیدیم می پرسیم: این کلمه با کدام کلمه قبل، ارتباط دارد؟ نوع ارتباطش چیست؟

4- چنددقیقه این بخش رانگاه می داریم که دانش آموزان به آن توجه کنند ودرآن اندیشه کنند تا معانی بیشتر درذهنشان باقی بماند. (اینجاست که نقش ارزشمند تکنولوژی  آموزشی مشخص می شود چون درغیر این صورت معلوم نیست دانش آموزی که درمیان یا ته کلاس است اصولا درکدام صفحه کتاب سیر می کند.)

بخش دوم: متن کتاب که بلافاصله بعد از «المعجم» آمده است

1- باز هم به مراحل ترجمه که جدولش دربالا آمده است توجه داریم وهمین مراحل رابدون ترجمه انجام می دهیم تا روان خوانی شکل بگیرد.

2- ازدانش آموزان به نوبت می خواهیم که هر جمله را که خواندند ترجمه کنند ومعلم نقش راهنما را دارد (دقیقا راهنما نه این که غلط ها را درست کند) اگر ترجمه اشتباه بود از دانش آموز می خواهیم که به «المعجم» مراجعه کند وترجمه صحیح را بیابد واز نو ترجمه کند.

درپاورپویینت هایی که ساخته ام در بالای هر صفحه که کار ترجمه را دارد، بخش «المعجم» رانیز اضافه کرده ام.(این تصویر به عنوان نمونه آورده شده است.)

نهایتا دبیر ، نتیجه گیری می کند ونتیجه نهایی به عنوان ترجمه ثبت می شود.

توصیه مهم:

توصیه می شود که دربخش اول یعنی متن های بعد از المُعْجَم، هیچ ترجمه ای داخل کتاب نوشته نشود تادانش آموز در مراحل بعدی که به سراغ کتاب می رود مجبور باشد به «المعجم» مراجعه کند.

بخش سوم:

بخش متون تصاویری که دربالای آن کلید واژه ها، آورده شده است وبه نوعی بار قواعدی درس را بدون اشاره به قواعد، برعهده دارد.

کلید واژه ها ، واژه هایی هستند که علاوه بر این که واژه جدید هستند کلید قواعدی درس نیز می باشند وحالت کلیدی در هر درس را دارند.

درپاورپویینت هایی که ساخته ام، کلید واژه ها نیز آورده شده اند ودر نسخه های جدید تر که انشاالله به زودی برروی وبلاگ قرار خواهم داد عبارت « کلید واژه» نیز به آن اضاف شده است.

این بخش رانیز مانند بخش قبل روخوانی وترجمه می کنیم.(دانش آموز ترجمه می کند عینا مانند بخش قبل) و دبیران محترم دراین جا هیچ گونه تذکر قواعدی نمی دهند. می گذاریم تا دانش آموز کشف کند که روش آن را خواهم گفت.

کشف قواعد:(روش تدریس: روش شهودی واکتشافی)

از دانش آموزان می خواهیم که به تصاویر توجه کنند وپرسش هایی را مطرح می کنیم. برای این که همه تصاویر و متن زیر آنها دریک صفحه باشد، درپاورپویینت هایی که جدیدا ساخته ام در یک صفحه بعد از متن ترجمه ای ، همه تصاویر ومتن آنها را دریک صفحه آورده ام

معلم: چه فرقی بین تصویر سمت راست(سعدی بزرگ و پروین اعتصامی) وجود دارد؟

پاسخ خیلی ساده است. این مرد است واین زن است.

معلم: ببینید کلماتی که برای انها به کاررفته چه فرقی دارند؟

برای مرد «هذا» وبرای زن «هذه» به کاررفته است.

برای مرد کلمه «شاعر» و برای زن کلمه «شاعره» به کاررفته است.

معلم: چه نتیجه ای می گیرید؟

«هذا» برای مرد و «هذه» برای زن به کار می رود.

ونیز کلماتی که برای زن است مانند کلماتی است که برای مرد به کار می رود وفقط به آخر آن «ة» اضاف می شود.

بله بچه ها درعربی به اسم هایی که برای مرد به کار می رود، می گوییم «مذکر» وبه اسم هایی که برای زن به کار می رود می گوییم «مؤنث»

بله معجزه روش اکتشافی که شاید هم خیلی اسم بزرگی به نظر بیاید ولی به همین راحتی است ودانش آموز خودش ، مشکل را حل می کند وما چیزی را تفهیم نمی کنیم.

وبادیگر تصاویر نیز همین کاررا می کنیم.

نکته قابل ذکر این که قرار نیست چون گذشته، دانش آموز اسم های اشاره را به هم تبدیل کند یا از ذهنش چیزی بسازد. همین که دانش آموز تشخیص دهد که «هذا به معنی این» است وبرای مذکر به کار می رود کافی است ودرمورد «هذه» نیز این چنین است. ودرک این موضوع برای بیش از80 درصد دانش آموزان امری ساده است که ازروی تصویر درک می کند.

بخش بعدی، «بدانیم» است:

این بخش درواقع توضیح قواهد درس است وچیز جدیدی را به دانش آموز نمی دهد. فقط یک جمع بندی دارد از آن چه دانش آموز در قسمت قبل آموخته است.

این بخش روخوانی می شود.

چندتوصیه مهم درارتباط با بخش «بدانیم»

1- هیچ مطلبی اضاف بر این مطالب به دانش آموز گفته نمی شود. هرچه لازم بوده آورده شده است واین یک پیشنهاد نیست بلکه یک تکلیف است که زیادتر گفته نشود. چه به صورت توضیح و چه به صورت جزوه

2- اگراحساس کردیم دانش آموز قواعد را نگرفته باز هم به قسمت قبل سر می زنیم بسته به نوع دانش آموزانمان

بخش بعد، بخش «فن ترجمه»

این بخش نیز به نوعی قواعد درخدمت ترجمه آورده شده است ونیازی به توضیح اضافه هم ندارد ولی دبیر می تواند نمونه های ساده دیگری را نیز به آن اضاف کند تادانش آموز ترجمه کند ولدت ببرد. باز هم تاکید کنم در همین حد ونیازی به واکاوی قواعد معرفه ونکره ومبتدا وخبر نیست به هیچ عنوان. چون هدف، درست ترجمه کردن است حتی نامی از معرفه ونکره آورده نشود.

دراین درس وبرخی دروس دیگر بخش «نکته ها» آورده شده است که عنوانش دراین درس، «دونکته» است.

این بخش ها را دانش آموزان قبلا خوانده اند ونیازی به توضیح هم ندارد ولی برای شناختن نام حروف عربی نیازی نیست که دانش آموز آنهارا حفظ کند. بااین روش ساده می تواند آن رابفهمد.

روش تدریس نام حرف ها:

این روش را درپاورپویینت درس اول آورده ام.

شکل حروف «نه نام آنها» رابرروی تابلو داریم.

ازدانش آموزان می خواهیم نام آنها را آن گونه که درفارسی آموخته اند بنویسند.

می بینیم که 28 حرف درفارسی دارای نام است مثلا: الف،جیم ،دال ...

به دانش آموزان می گوییم این حروف درعربی نیز همین نام ها را دارند. آنها راازروی تابلو پاک می کنیم.

10حرف دیگرباقی می ماند. این حروف هم درزبان عربی دارای نام هستند وبرای دانستن نام آنها، کافی است که «اء» را به آخر آنها اضاف کنیم مثلا بـاء تـاء ...

توصیه می شود حتما از ماژیک یا فونت رنگی به همین شکل استفاده کنید.

بخش التمارین:

التمرین الاول: به فارسی ترجمه کنید.

تمام نکاتی که در بحث ترجمه درابتدای همین پست گفته شد را انجام می دهیم. یعنی می خوانیم،می شنوند،می خوانند، ترجمه می کنند، تکمیل می کنیم. تکمیل کردن به این معنی نیست که ماترجمه درست رابگوییم بلکه به این معنی که با ارجاع دانش آموز به دانسته هایش یا ارجاع به المعجم، ترجمه راتصحیح کند.

درترجمه جملات به محل قرار گرفتن کاما دقت می کنیم واصولا همان گونه که ملاحظه می فرمایید علائم کاما در سرتاسر کتاب به صورت رنگی نوشته شده و باید بر روی آن تمرکز ودقت شود.

التمرین الثانی: نام هرتصویر را ازکلمات داده شده بیابید.

این تمرین الگویی است برای طرح سؤالات امتحانی توسط دبیر که درچنین سؤالاتی نام تصاویر داده شود ویکی دومورد هم اضافه باشد تادانش آموز بشناسد وانتخاب کند.

همان گونه که قبلا هم تأکید شد، جاده ترجمه دراین کتاب یک طرفه می باشد یعنی فقط ترجمه از عربی به فارسی است. نه برعکس

اگر تصاویر داده شود ونام آنها راازدانش آموز بخواهیم درواقع در این جاده خلاف حرکت کرده ایم.

التمرین الثالث: باتوجه به ترجمه، باکلمات پراکنده جمله بسازید.

احتمال دارد که دانش آموز به این شکل جمله رابسازد:

هذا الرجل کالجبل قوی. ما این پاسخ را می پذیریم چون صحیح است فقط کمی ازنظر علوم معانی بااین ترجمه تفاوت دارد که آن هم اصلا مد نظر ما نیست. درعین حال جمله را اصلاح می کنیم.

الگویی بسیار مناسب برای طراحی سؤال امتحانی است.

برای تهیه سؤالات جمله سازی، باید به دونکته توجه کنیم:

1- تعداد کلمات زیاد نباشد تا دانش آموز را سردرگم کند. یادمان باشد دانش آموز کلاس هفتم در آموزش زبان عربی نوپاست.

2- حتما ترجمه درست فارسی نوشته شود.

التمرین الرابع: درجای خالی گزینه مناسب قرار دهید.

همان گونه که ملاحظه می شود، سؤالات دوگزینه ای است تا برای نوآموز آسان باشد وعلاوه بر فهم معانی لغات، شوروشوق یادگیری را در او به وجود بیاورد.

این تمرین هم الگویی برای طراحی سؤال، توسط دبیر می باشد.

التمرین الخامس: دریک کارگروهی تحقیق کنید وسخنانی زیبا رادرباره «ارزش علم» به زبان فارسی یاعربی بیان کنید.

چندنکته درباره این تمرین:

1- برای امتحان پایانی وکتبی نمی باشد و نمره آن بخشی ازنمرات کلاسی است که به آن نمره تکوینی گفته می شود. نمره تکوینی یا مستمر، حاصل یک امتحان نیست بلکه محصول حرکت وشکل گیری علمی دانش آموز درطول یک ترم است.

2- به هیچ عنوان دانش آموز رابه کافی نت یا مراکز مشابه نمی فرستیم

3- نیازنیست حتما جملات ادبی سطح بالاباشد. چه بسا خوددانش آموز جمله ای رادراین باره بگوید که بسیار باارزش باشد.

4- بهتراست این تمرین(ومشابه آن دردیگردرس ها) در کلاس وبه صورت تیمی برگزار شود یااین که درصورت نیاز، درخانه وبا کمک گرفتن از اطرافیان، نکاتی را یادداشت کند و به کلاس ارائه کند.

 

این خلاصه ای بود ازنکاتی که دریک تدریس باید انجام گیرد وبسیاری از درس ها هم حدودا به همین شکل تدریس می گردد.

همکاران عزیز، لطف نموده ونظرات اصلاحی خویش را به همراه پیشنهاد ارائه فرمایند.

ان شاالله به زودی تمام نظریات همکاران درباره این کتاب را به صورت یک پست مجزا، تقدیم خواهم کرد.

درپایان این نکته را متذکر شوم که باید دانش آموزان راباور کنیم.

 

مدیران وبلاگ ها وهمکاران محترم مجاز به استفاده ازاین پست در وبلاگشان می باشند به این شکل که بخش ابتدایی مطلب راآورده وبعد به وبلاگ پیام نسیم لینک نمایند.

خواهش می کنم که به غیر ازاین شکل از مطالب این وبلاگ کپی برداری نشود.

درارتباط با کتاب عربی هفتم می توانید این پست ها را هم ازهمین وبلاگ ملاحظه فرمایید.

پاور پویینت درس3ودرس9 عربی جدید

توصیه هایی برای تدریس عربی هفتم

دانلود کتاب وبارم ونمونه سؤال عربی هفتم

تدریس ضمائر درعربی جدید

چند نکته اساسی درباره کتاب عربی هفتم

بررسی روش تدریس عربی هفتم

گزارشی از دوره ونیز نگاهی به کتاب عربی جدید

بررسی عربی هفتم(اول متوسطه1)

مروری برتصاویر کتاب عربی هفتم




طبقه بندی: مباحث زبان عربی، آموزش های متفرقه،
برچسب ها: عربی هفتم، روش تدریس، روش تدریس عربی هفتم، تدریس درس اول عربی هفتم،

تاریخ : شنبه 9 شهریور 1392 | 04:59 ب.ظ | نویسنده : حجت الله عباسی | نظرات
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic